Daan reist naar de Kaukasus – (2) Route en voorbereiding

Daan reist naar de Kaukasus

In dit tweede deel ga ik in op de route die ik de komende week af ga leggen, en deel ik enkele van de eigenaardigheden die ik ben tegengekomen bij het voorbereiden van de reis.

 

Toen de knoop eenmaal was doorgehakt en ik wist dat ik deze zomer naar Georgië en Armenië zou gaan, werd het tijd om na te denken over een route. Al snel besloot ik dat ik tot Istanbul aan één stuk door zou reizen. Niet omdat ik steden als Budapest of Sofia niet wil zien, integendeel, maar ze zijn dichtbij genoeg om een andere keer te bezoeken. Mijn richtlijn werd: een paar dagen in Istanbul, en een dikke week in zowel Armenië als Georgië. Dat eerste deel, tot Istanbul, was relatief eenvoudig: hoewel de CityNightLiner van Utrecht naar München redelijk prijzig geworden was, bleek dat makkelijk op te lossen door de trein naar Praag te nemen (overmorgen, dinsdagavond), waar nog wél een voordelig kortingstarief voor gold. Vanuit Praag volgt woensdagochtend een trein naar Budapest. Na etenstijd is het, laat op de avond, tijd voor de nachtbus richting Sofia. Er rijden ook wel treinen van Budapest naar Belgrado en van Belgrado naar Sofia, maar dat levert óf een erg krappe aansluiting, óf een extra overnachting op. De alternatieve route, vanuit Budapest via Boekarest naar Istanbul, wordt geteisterd door werkzaamheden, en trein-bus-trein-bus-bus-constructies waar de NS jaloers op zou zijn. Bij wijze van troost heb ik vernomen dat de bussen van Ecolines erg comfortabel zijn, en niet te vergelijken – of te verwarren – met de bussen van Eurolines. Eenmaal donderdagmiddag aangekomen in Sofia wordt het zoeken naar een manier om naar Istanbul te komen. Het geval wil: van en naar Istanbul rijden al ruim twee jaar lang geen treinen, en gecombineerd met nieuwe werkzaamheden in Bulgarije, gaat dat waarschijnlijk neerkomen op een trein-bus-trein-bus-rit. Laten we het zo zeggen: het is goed dat ik in Istanbul geen krappe aansluitingen gepland heb!

Als ik dan vrijdagochtend/-middag op een nog te bezien tijdstip aankom in Istanbul, is er tijd om even bij te komen, en daarna vooral een hoop te sightseeën, vanuit mijn hostel vlakbij Sultanahmet – met privékamer, een luxe die ik mezelf voor het geheel van de reis heb gegund. Na vier nachtjes slapen gaat de reis dan (al weer) verder. Tegen die tijd praat ik jullie bij over het vervolg van de trip, richting eindbestemmingen Georgië en Armenië.

 

Over de NS gesproken: hoe bon ton het ook is om te klagen over ’s lands spoorwegmaatschappij, de Turkse tegenhanger TCDD kan er ook wat van. Zo rijdt er, zoals gezegd, al twee jaar lang geen enkele trein van en naar Istanbul, vanwege werkzaamheden, de aanleg van een hogesnelheidslijn, en van een tunnel onder de Bosporus. Toen ik een paar maanden geleden begon met het plannen van deze vakantie, was er sprake van dat er vanaf 25 mei weer (hogesnelheids)treinen zouden gaan rijden tussen Ankara en Pendik, op 25 kilometer van Istanbul. Door sabotage en diefstal werd de opening uitgesteld tot 4 juli, maar op 2 juli werd bekend dat ook dat niet doorging: volgens geruchten vanwege ziekte van de betrokken minister. De nieuwe datum, 11 juli, hield nog korter stand. Uiteindelijk werd 25 juli de opening verricht door premier Erdogan, en zouden de treinen sinds gisteren rijden. Wie echter vandaag wil kijken of de Pendik-Ankara trein ook is opgenomen in de reisplanner, loopt op de site van de TCDD aan tegen een server error. Kan gebeuren, natuurlijk. Ongewoner: bij het boeken van een treinkaartje van Ankara naar Erzurum in oost-Turkije, wat verder overigens vlekkeloos ging, ontving ik van de TCDD geen bevestigingsmail! Als je niet direct na het boeken de internetpagina/pdf opslaat – ik deed dat gelukkig wel – heb je een probleem. Vervelender werd het toen ik er na eindeloos puzzelen op praktische manieren om van Erzurum naar Georgië te komen achterkwam dat de Turkse busmaatschappijen helemaal geen buitenlandse creditcards accepteren, in tegenstelling tot wat ik had gelezen. De Armeense spoorwegen hadden daarmee dan weer, opmerkelijk genoeg, helemaal geen moeite mee… Eén van de Turkse maatschappijen was dan wel weer zo sympathiek om alvast de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor ‘de’ ongelukken die plaats gaan vinden, zonder ‘eventuele’ of ‘mogelijke’ bij wijze van kwalificatie….

Sympathiek!

Waar het omgaan met vervoerderssites vraagt om veel geduld en hoepelspringbereidheid, levert het zoeken naar accommodaties vooral veel voorpret op. Denk aan het kaliber ‘onze dochter spreekt Engels en een vriend van een broer van mijn man heeft een Mercedes waarmee hij je naar de kust kan brengen’. Sowieso: het aantal advertenties waarin een Mercedes een rol speelt, is immens. Daarnaast ben ik heel wat andere blogs tegengekomen: van de jongen die in een treincoupé kwam met een Indiër die christen was geworden omdat hij Amerika zo’n mooi land vond tot het meisje dat in Yerevan zo van slag was dat de medewerker van de lokale KFC in no time haar order uit haar hoofd kende… En natuurlijk de foto’s, youtubefilmpjes, en reisgidsen – de Lonely Planet is vooral praktisch, de Dominicus is verhalender en heeft meer beeldmateriaal; van douches in Tbilisi waar het water verwarmd wordt met houtsvuur, bijvoorbeeld.

Het moge duidelijk zijn: ik heb er zin in! De komende anderhalve dag staan nog in het teken van praktische en mentale voorbereiding, en dinsdagmiddag ga ik dan daadwerkelijk op pad. Ik laat vermoedelijk komend weekend weer van me horen – als de wifi het doet, althans… Dan met mijn eigen eerste ervaringen! Voor nu dank voor het lezen, en een mooie week gewenst :). Vragen en opmerkingen? Graag!

Etchmiadzin, het ‘Armeense Vaticaan’ foto: Areg Amirkhanian

Daan reist naar de Kaukasus – (1) Verlanglijstjes en bureaustoelreisjes

Daan reist naar de Kaukasus

In dit eerste bericht neem ik je mee naar de wereld van het armchair travelling, en introduceer ik de keuze voor mijn eerste (land)reis van formaat: van Utrecht naar de Kaukasus.

De Kaukasus. Een gebied dat al enige tijd vrij hoog op mijn uitgebreide (en gelukkig denkbeeldige) reisverlanglijst staat. Hoe het daar precies beland is, kan ik niet helemaal meer reconstrueren. Misschien was het de beschrijving op Wikivoyage:

The Caucasus is a mountain range lying between the Black Sea and the Caspian Sea, part of the boundary between Europe and Asia. It is a dense, warm, friendly and generally safe region, with diverse landscapes and a wealth of ancient churches, cathedrals and monasteries.

foto: Shaun Dunphy

Wie vervolgens even doorklikt, ziet al snel een overvloed aan waanzinnige voorbeelden van die kerken, kathedralen en kloosters voorbij komen (zie rechts). Ook de claim van Armenië als eerste officieel christelijke land ter wereld – overigens betwist door Georgië en met name Ethiopië – wekt (cultureel-historische) interesse, zeker in combinatie met de roerige geschiedenis van Perzische, Ottomaanse en Russische overheersing. Banalere overweging: het is er goedkoop genoeg om een aantal weken in redelijk comfort te verblijven. Maar wat wellicht de doorslag heeft gegeven om juist deze zomer het gebied aan te doen: er lag een mooie route om de reis over land af te leggen. En met ‘over land’ bedoel ik: per trein en bus.

Dit is, zo heb ik de afgelopen maanden gemerkt, meestal het punt waarop ik de gezichtsuitdrukking van mijn gesprekspartners een hybride stand zie zoeken tussen verwondering, verbijstering, lichte verontrusting, en meer ‘ver*ings’. Laat me dit uitleggen: hoewel mijn daadwerkelijke reiservaring nog zeer bescheiden is, ben ik sinds enige tijd een vrij fanatieke armchair traveller. Dat is een soort containerbegrip voor mensen die zich op allerlei manieren met reizen bezig houden terwijl ze niet zelf, uh, op reis zijn. Je kan het vergelijken met research doen om je volgende vakantiebestemming te bepalen, maar dan op een permanente quasihobbyistische basis. Dat kan bijvoorbeeld inhouden dat je willekeurige landen opzoekt op het eerder genoemde Wikivoyage om te kijken wat daar zoal de moeite waard is, hoe je er het best kan komen, en waar je dan op moet letten. Zo leer je dan dat je, als je naar Ethiopië gaat, je visum beter niet vooraf kunt kopen. Er zijn op het vliegveld van Addis Abeba namelijk twee rijen: één rij voor Ethiopiërs en mensen die al een visum hebben, en één voor mensen die nog een visum moeten kopen. Omdat de meeste passagiers Ethiopiërs zijn, wordt je zorgvuldige voorbereiding onmiddellijk afgestraft: als je al een visum gekocht had, beland je in Addis in een veel langere rij.

Dit verklaart natuurlijk nog op geen enkele manier waarom ik deze reis zo nodig over land wilde afleggen. Dat is met name te danken aan één man, te weten de Man in Seat 61. Over de site van deze Mark Smith kan ik allerlei dingen zeggen, maar het belangrijkste is dat het de allerbeste overzichtswebsite is over reizen per trein(+ferry) die er te vinden is. Die status dankt hij vooral aan de combinatie van zeer volledige, bruikbare en actuele informatie én zijn inspirerende en verleidelijke reissuggesties. Zijn devies: waarom zou je naar afgelegen vliegvelden gaan om jezelf in een metalen kist te stoppen en naar steeds dezelfde wolken te kijken, als je ook kunt kiezen voor een comfortabele trein vanuit waar je een stuk meer ziet, en die je in de meeste gevallen recht in het centrum van de plaats van bestemming brengt? Op die vraag zijn natuurlijk een hoop zinnige antwoorden te geven die met tijd en geld te maken hebben, maar vanuit mijn bureaustoel ben ik getransformeerd in een discipel van de Seat 61-school. Zodoende verlekker ik mij aan alle uithoeken van de website, met een bijzondere fascinatie voor het betere transcontinentale werk: New York naar San Francisco via Chicago en de Rockies, bijvoorbeeld, of de voor buitenlanders spotgoedkope en zeer scenic treinen in Australië. En natuurlijk: de verschillende Trans-Siberië-lijnen. Een van die laatste – richting Vladivostok – staat voorlopig voor volgend jaar gepland. Daarmee vergeleken is de Kaukasus in ieder geval qua afstand een eitje! En zo werd de knoop doorgehakt voor een landreis naar Georgië en Armenië. Een reis naar fascinerende en nog grotendeels ontoeristische oorden – dat is niet per se belangrijk, maar wel interessant – en tegelijkertijd een mooie eerste oefening in de wereld van couchettes, marshrutka’s, grensposten en een flinke dosis oud-sovjet-absurdisme….

StalinsDeathMask2009

Een kopie van Stalins dodenmasker, in het licht hagiografische Stalinmuseum in Gori, Georgië. foto: Tiviet, http://commons.wikimedia.org/wiki/File:StalinsDeathMask2009.JPG

 

De volgende keer: de voorbereiding van de trip. Keuzes over waar, wanneer, hoe lang, hoe, en vooral: een bonte verzameling opmerkelijkheden die ik bij het plannen en inlezen ben tegengekomen!

half

op dagen als deze
waarop je haast
zou hopen dat de zon
eindelijk doorpakt
bakstenen aanbrandt
onze angst in as legt
richt je je pijlen op het
licht en je bouwt een toren
om haar plaats in te
nemen maar er ging iets mis
je had de afstand onderschat
nu sta je op de uitkijk
is het warmer nog
je had evengoed een
tempel kunnen bouwen

Hoera!

Vaak aangekondigd, nu uitgevoerd: mijn website is een feit! Sinds ik als dichter actief ben, wordt mij met enige regelmaat gevraagd of er ook gedichten van mij terug te lezen zijn. Tot nu toe was het antwoord daarop steevast:

Nee, maar, uh, als je mij je mailadres geeft, dan, uh, kan ik wel het een en ander doorsturen.

En hoewel dat voor mijn emailadresboek natuurlijk goed nieuws was, was dat toch niet de elegantste oplossing. Het werd daarom hoog tijd dat er ook op het internet een plek kwam voor mijn werk. Daarbij biedt de website me meteen een mooi platform om ook andere content te delen, zoals berichten over mijn reis naar de Kaukasus die volgende week begint (‘Daan reist’). Na de vakantie komen daar vermoedelijk snel nieuwe categorieën bij.

Hopelijk voldoet www.daanzeijen.com aan al uw stoutste verwachtingen!